Οσίου Εφραίμ του Σύρου – Ασκητικά
Μακάριος εἶναι ὅποιος δὲν ὑποτάχθηκε στὸν φθόνο καὶ στὴν ζηλοτυπία, διότι ἡ ζηλοτυπία καὶ ὁ φθόνος ἐξαρτῶνται ἀπὸ μεταξύ τους καὶ ὅποιος ἔχει ἕνα ἀπὸ αὐτά, ἔχει καὶ τὰ δύο. Ὄντως λοιπὸν μακάριος, ὅποιος δὲν ἔπεσε σὲ αὐτά, οὔτε πληγώθηκε ἀπὸ ἕνα ἀπὸ αὐτά. Διότι ὅποιος ζηλοτυπεῖ τὸν ἀδελφό του ἄδικα, κατακρίνεται μὲ τὸν Διάβολο.Ὅποιος ζηλοτυπεῖ, εἶναι νικημένος, ἔχει καὶ τὸ μῖσος, ἔχει καὶ τὴν ἔχθρα καὶ λυπᾶται γιὰ τὴν προκοπὴ τῶν ἄλλων. Ὅποιος ὅμως δὲν φθονεῖ ἢ δὲν ζηλοτυπεῖ, ποτὲ δὲν λυπᾶται γιὰ τὴν προκοπὴ τῶν ἄλλων· δὲν ταράσσεται ὅταν ὁ ἄλλος τιμᾶται, δὲν ἀδημονεῖ, ὅταν ὁ ἄλλος ὑψώνεται· ὅλους τοὺς ἀκολουθεῖ, ὅλους τοὺς ἔχει ἀνώτερους ἀπὸ τὸν ἑαυτό του, καὶ θεωρεῖ τὸν ἑαυτὸ του ἀνάξιο καὶ ἔσχατο ὅλων· ὅλους τοὺς θεωρεῖ ἀνώτερους καὶ καλλίτερους ἀπὸ τὸν ἑαυτό του.Ὅποιος δὲν ἔχει φθόνο δὲν ἐπιβουλεύεται τὴν τιμὴ τοῦ ἄλλου καὶ συγχαίρει μετὰ τῶν χαιρόντων· ποτὲ δὲν περιβάλλεται μὲ δόξα, συμβοηθεῖ ὅσους προοδεύουν, συναγάλλεται μὲ ὅσους βαδίζουν καλά, καὶ ἐπαινεῖ ὅσους ζοῦν ἐνάρετα.Ἐὰν ἰδῇ ἀδελφό, νὰ ὀρθοφρονῇ, δὲν τὸν ἐμποδίζει, ἀλλὰ τὸν συμβουλεύει μὲ ἀγαθὲς προτροπές. Ἐὰν ἰδῇ ἄλλον νὰ σκέπτεται κακῶς, δὲν κατηγορεῖ, ἀλλὰ συμβοηθεῖ. Ἐὰν ἰδῇ ἀδελφό νὰ ἁμαρτάνῃ, δὲν διασύρει, ἀλλὰ διορθώνει καλῶς. Ἐὰν ἰδῇ ὀργιζόμενο, δὲν διαταράσσει, ἀλλὰ τὸν καταστέλλει μὲ ἀγάπη, καὶ συμβιβάζει εἰρηνικά.Ἐὰν ἰδῇ λυπούμενο, δὲν παραβλέπει, ἀλλὰ συλλυπεῖται μὲ αὐτὸν καὶ προτρέπει μὲ ὠφέλιμους λόγους. Ἐὰν ἰδῇ ἀμαθῆ ἢ ἀπαίδευτο, σπεύδει νὰ τὸν διδάξῃ, καὶ νὰ συμβιβάσῃ πρὸς τὸ δικό του συμφέρον. Ἐὰν ἰδῇ ἀγνοοῦντα, πρόθυμα τὸν ὁδηγεῖ στὸ καλλίτερο. Ἐὰν δὲ ἰδῇ νὰ κοιμᾶται τὴν ὥρα τῆς ψαλμωδίας, ἀμέσως τὸν ξυπνάει.Καὶ μὲ ἕναν λόγο· ὅποιος δὲν ἔχει φθόνο καὶ ζηλοτυπία, σὲ κανένα πρᾶγμα δὲν ἀντιπράττει κατὰ τοῦ πλησίον, ἀλλὰ χαίρεται γιὰ κάθε προκοπὴ καὶ ἀρετὴ τοῦ ἄλλου.
Ὅποιος καταπληγώνει τὸν ἑαυτό του μὲ τὸν φθόνο καὶ τὴν ζηλοτυπία εἶναι ταλαίπωρος, διότι εἶναι συμμέτοχος τοῦ διαβόλου, διὰ τοῦ ὁποίου εἰσῆλθε ὁ θάνατος στὸν κόσμο.Διότι ὅποιος κυριεύεται ἀπὸ τὰ ἀναφερθέντα πάθη, εἶναι ἐχθρὸς τῶν ἄλλων, καὶ ἐκτὸς ἀπὸ τὸν ἑαυτό του δὲν θέλει νὰ προτιμᾶ. Ὅσους εὐδοκιμοῦν, σμικρύνει, καὶ σὲ ὅσους βαδίζουν καλά, βάζει σκάνδαλα· ὅσους ζοῦν ἐνάρετα, κατηγορεῖ, καὶ τὸν εὐλαβῆ βδελύσσεται· ὅποιον νηστεύει, ἀποκαλεῖ κενόδοξο, καὶ τὸν πρόθυμο στὴν ἀκολουθία ἐπιδεικτικό, τὸν ἄοκνο στὴν ὑπηρεσία, πολυπράγμονα, καὶ τὸν ἄγρυπνο στὰ ἔργα φιλόδοξο· τὸν φιλόπονο στὶς γραφὲς ἀργό, καὶ τὸν ἐπιτήδειο στὶς ὑποκρίσεις γαστρίμαργο.Ποτὲ δὲν χαίρεται ὁ φθονερὸς γιὰ τὴν προκοπὴ τοῦ ἄλλου. Ἐὰν ἰδῇ κάποιον νὰ ἀμελῇ, δὲν συμβουλεύει, ἀλλὰ μᾶλλον τὸν προτρέπει στὸ κακό. Ὅταν ἰδῇ κάποιον νὰ κοιμᾶται τὴν ὥρα τῆς προσευχῆς, δὲν τὸν ξυπνάει, ἀλλὰ μᾶλλον τοῦ χαρίζει καὶ ἡσυχία. Ἐὰν ἰδῇ ἀδελφὸ νὰ ἀναπαύεται, τὸν διαβάλλει, ἢ ὅταν σφάλλῃ, τὸν διασύρει ἐνώπιον ὅλων.Ὢ τοῦ φθονεροῦ! διότι πάντοτε ἡ καρδιά του ἀσθενεῖ μὲ λύπες καὶ τὸ σῶμα φθείρεται μὲ ὠχρότητα, καὶ ἡ δύναμίς του λιγοστεύει καὶ πρὸς ὅλους εἶναι δυσάρεστος, ἀπὸ ὅλους ἐχθρὸς θεωρεῖται· πρὸς ὅλους ὑποκρίνεται καὶ δολιεύεται καὶ προσωποληπτεῖ, σήμερα μὲν μὲ αὐτὸν συμφωνεῖ, αὔριον μὲ ἐκεῖνον· πρὸς ὅλους ἀλλοιώνεται, καὶ σύμφωνα μὲ τὴ θέλησι ὅλων μεταβάλλεται, καὶ μετὰ ἀπὸ λίγο ὅλους κατακρίνει· καὶ αὐτὸν μὲν διασύρει γι᾽ αὐτό, καὶ καθένα περιπλέκει μὲ ἄλλον.Λοιπὸν ὁ φθόνος καὶ ἡ ζηλοτυπία εἶναι φοβερὸ δηλητήριο, διότι ἀπὸ αὐτὰ προέρχονται ἡ καταλαλιά, καὶ τὸ μῖσος καὶ οἱ φόνοι. Λοιπὸν φεύγετε μακριὰ ἀπὸ τὸν φθόνο, οἱ στρατιῶτες τῆς οὐράνιας πολιτείας· ἀπομακρύνετε ἀπὸ ἐπάνω σας τὴν ζηλοτυπία καὶ τὸν φθόνο, γιὰ νὰ μὴ κατακριθῆτε μὲ τὸν Διάβολο.
